Tek öğün beslenme, tıpkı aralıklı oruç gibi son yıllarda oldukça popüler oldu. OMAD (One Meal a Day) diyeti, bir gün içinde tek bir öğün almak anlamına gelir. Bu diyetin, metabolik hızı artırarak kilo vermeyi desteklediği, insülin düzeylerini ve genel sağlık durumunu iyileştirmeye yönelik birçok potansiyel faydası olduğuna inanılıyor ancak bu konuda yapılan araştırmalar çok sınırlı ve az sayıda. Buna rağmen bu beslenme tarzı ile kendini daha sağlıklı hisseden pek çok kişi var.
Bruce Springsteen de o kişlerden biri… 1960’lı yıllarda müzik hayatına başlayan ABD’li şarkıcı, gitarist ve şarkı söz yazarı olan Springsteen 75 yaşınd ve hala aktif olarak çalışıyor. 2023 ve 2024 yıllarında toplam 100’den fazla konser verdi. Her bir konseri üç saat sürüyor. Önümüzdeki temmuz ayına kadar da konserleri programı dolu.
Peki böylesine yorucu bir rutinde nasıl besliyor?
Springsteen, geçen ay The Times of London’a verdiği demeçte sabahları biraz meyve yediğini ve ondan sonra sadece akşam yemeği yediğini, bu beslenme düzeninin onu zayıf ve zinde tuttuğunu söyledi.
Peki bu şekilde beslenme ne kadar sağlıklı? OMAD diyetinin için bilim ne diyor?
Günde bir öğün yemek, aralıklı orucun biraz aşırı bir şeklidir. Tipik aralıklı oruç, yemek yeme zamanınızı belirli zaman dilimleriyle (örneğin sadece öğlen 12 ile akşam 8 arasında ya da sadece gün aşırı) sınırlandırmayı içerir. Ancak OMAD diyeti, günlük yemek yeme aralığını bir saate sıkıştırır, böylece gün içindeki alınan tüm kalori tek bir öğünde alınır.
Aralıklı orucun sağlığa faydaları hakkında sınırlı araştırma vardır. OMAD diyetinin faydaları hakkında aralıklı oruçtan da daha da az araştırma vardır. İşte bu konuda bildiklerimiz ve bilmediklerimiz…
Bu diyeti uygulamalı mısınız?
Brigham and Women’s Hospital’da obezite uzmanı olan Dr. Caroline Apovian, günde bir öğün yemenin iyi bir fikir olduğunu söyledi.
Dr. Apovian genel olarak aralıklı orucun bir savunucu ve obezite hastalarının çoğuna bunu öneriyor. Kalori saymayı veya birçok gıdayı kesmeyi gerektiren beslenme planları veya diyetlerle karşılaştırıldığında, aralıklı oruç, yediklerimizi kontrol etmenin nispeten basit bir yolu olduğunu düşünen Dr. Apovian, buna rağmen çoğu insan için OMAD diyetinin bir felaket olacağını söyledi ve ekledi: “Hastalarıma günde bir öğün yemek yemelerini söylersem, bütün gün aç kalacaklar. O zaman da akşam yemeğinde aşırı yemek yeme olasılıkları yüksek olur.”
Tipik aralıklı oruç, yemek yeme zamanınızı belirli zaman dilimleriyle (örneğin sadece öğlen 12 ile akşam 8 arasında ya da sadece gün aşırı) sınırlandırmayı içerir. Ancak OMAD diyeti, günlük yemek yeme aralığını bir saate sıkıştırır, böylece gün içindeki tüm kalorilerinizi tek bir oturuşta alırsınız.
Araştırmalar ne öneriyor?
Aralıklı oruç üzerine yapılan çalışmalar çok kısıtlı. Genellikle kısa sürede ve çok az insan grubu üzerinde gerçekleştirilen araştırmalar var ve sonuçları genellikle karışık.
Tufts Üniversitesi’nde Beslenmesi Araştırma Merkezi’nde kıdemli bir bilim insanı ve profesör olan Alice H. Lichtenstein, “Bilim her yerde” dedi.
Bazı sınırlı araştırmalar, aralıklı oruç yapmanın insanların kilo vermesine yardımcı olabileceğini düşündürüyor. OMAD diyeti üzerine yapılan bir çalışmada araştırmacılar, fiziksel olarak aktif ve sağlıklı kilodaki 11 yetişkinin 11 gün boyunca akşamları günde sadece bir öğün yemek yediklerinde, günde üç öğün aynı miktarda kalori tükettiklerine kıyasla biraz daha fazla kilo verdiklerini ve biraz daha fazla yağ yaktıklarını buldular.
Diğer araştırmalar, katılımcıların yemek yemelerini günün belirli saatleriyle sınırlandırdıklarında, genel olarak daha az kalori aldıklarını gösteriyor. Yani kilo kaybından, öğün zamanlamasının kendisi değil, kalorilerdeki bu azalma sorumlu olabilir.
Dr. Mattson’ın aralıklı oruçla ilgili kendi araştırması, yemek yeme ve oruç tutma arasında geçiş yapmanın kan şekeri düzenlemesini iyileştirebilecek, iltihabı azaltabilecek ve hücrelerin çeşitli stres türleriyle daha iyi başa çıkabilmesini sağlayabilecek hücresel süreçleri harekete geçirebileceğini öne sürüyor.
Yine de Dr. Lichtenstein, bilimin net olmadığını ve insanların nasıl besleneceği konusunda herkese uyan tek bir yaklaşım olmadığını söyledi ve ekledi: “Herkesin farklı bir programı var. Eğer birisi sadece sabah 7 ile akşam 5 arasında yemek yiyerek başarıya ulaşıyorsa, bu harika ancak birçok insan için bu pek de işe yaramayabilir.”