Türkiye’de ilk basım olayı 1729’da İbrahim Müteferrika’nın kurmuş olduğu matbaa ile başlamıştır. Bu kısım ilk olarak bu matbaanın 1/1 yapılan maketi ile başlamaktadır.
Dönemin çeşitli gravürlerine ve tarihçesine bakılarak yapılan bu maket matbaa, bastığı birtakım örnekler ile birlikte sergilenmektedir.
Bu bölümde ayrıca taş baskısı örnekleri de vardır. Diğer odalarda ise Türk gazetecilik tarihinin başlangıcı olan 1828 tarihli Vekayi-i Mısriye gazetesi ile, basın tarihinin ilk basamaklarını anlatan belgeler ve gazeteler, 2. Meşrutiyet’le birlikte gerçekleşen basın patlaması, Meclisin açılışı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu, Latin harflerine geçiş ve günümüze kadar ki gelişmelerle devam eder.
Dizgi ve Baskı Makineleri
19. yüzyıldan kalma bir cilt presi ilginç ve zevkli işçiliği ile dönemin inceliğini yansıtmakta olup halen kullanılabilir durumdadır. Ayrıca dönemin en önemli gelişmelerinden biri olan kabartma makinesi de yine bu bölümdedir.
Radiofoto ve telefoto cihazlarının ilk örnekleri ve Telex cihazları bulunmaktadır. Bunların yanında bir de 70’li yıllarda kullanılmaya başlayan dizgi makinesi sergilenmektedir.
Bu katta yer alan baskı makineleri, özelliklerine göre gruplandırılarak sergilenmektedir. Müze’ye girdikten sonra karşımıza ilk olarak, 1870 yılını taşıyan bir taşbaskı ile prova tezgahı çıkar. Bu baskı makineleri halen çalışır durumda olup şimdilik kullanılmamaktadır. Ofset odasında Alman Leipzig yapımı Spies marka bir ofset baskı makinesi ve dizgi makinesi çalışmaya hazır durumda sergilenmektedir.
Tipo bölümünde tipo baskı için kullanılan tüm aletler görülebilir. İlk olarak 1892 tarihini taşıyan bir tipo baskı makinesi dikkati çeker. Hemen yanında bir Entertip dizgi makinesi vardır. Bu makine kurşundan satırlar halinde harf dökmeye yarar. Bitişiğindeki tahta harf kasası da ilgi çekici bir örnektir. Bu odada tipo baskı için hazırlanmış kurşun sayfa örnekleri de izleyicilere gösterilmektedir.
Ayrıca Krause marka Alman malı bir matbaa bıçağı sergilenen makineler arasındadır.
Klişehane kısmında ise klişe yapmakta kullanılan her türlü araç ve gereç bulunmaktadır.
Türkiye’nin ilk resmi ajansı olan Anadolu Ajansı’nın kuruluşundan günümüze kadar kullandığı makinelerden örnekler de bu bölümde sergilenmektedir.
Anı Eşyaları
Bu bölümde:
Abdi İpekçi, Ahmet Emin Yalman, Ayhan Yetkiner, Burhan Felek, Cevat Fehmi Başkut, Cihad Baban, Çetin Emeç, Ecvet Güresin, Ercüment Karacan, Esat Mahmut Karakurt, İlhan Selçuk, Mehmet Ali Birand, Mustafa Yücel, Nail Güreli, Necmi Tanyolaç, Nezih Demirkent, Oktay Akbal, Orhan Duru, Orhan Koloğlu, Sabiha Sertel, Sedat Simavi, Selami Akpınar, Semih Balcıoğlu, Turhan Selçuk, Vasfiye Özkoçak, Zekeriya Sertel… gibi Türk Basın Hayatına emeği geçmiş ve iz bırakmış kişilerin anı eşyaları sergilenmektedir.
Gazeteci Portreleri
Müze katında, Türk basın hayatında iz bırakan aşağıda isimleri yazılı kişilerin yağlıboya – karakalem portreleri yer almaktadır.
Abdi İpekçi
Agah Efendi
Agop Arad
Ahmet Ağaoğlu
Ahmet Cevdet
Ahmet Emin Yalman
Ahmet İhsan Tokgöz
Ahmet Kabaklı
Ahmet Mithat Efendi
Ahmet Rasim
Ahmet Samim
Ali Naci Karacan
Ali Suavi Sonar
Ara Güler
Asım Us
Basiretçi Ali
Burhan Arpad
Burhan Felek
Cemal Nadir
Cevat Fehmi Başkut
Cihat Baban
Çetin Altan
Çetin Emeç
Doğan Nadi Abalıoğlu
Ebuzziya Tevfik
Elif Naci
Ercüment Ekrem Talu
Ercüment Karacan
Hakkı Tarık Us
Haldun Taner
Hıfzı Topuz
Hrant Dink
Hüseyin Cahit Yalçın
İbrahim Şinasi Bey
İbrahim Müteferrika
İlhan Selçuk
Kazım Nami Duru
Kadri Kayabal
Mahmut Sadak
Mehmet Ali Birand
Mihran Efendi
Mustafa Yücel
Mümtaz Faik Fenik
Münif Fehim Özarman
Nail Güreli
Namık Kemal
Nazım Hikmet Ran
Necmeddin S. Sadak
Necmi Tanyolaç
Nezih Demirkent
Niyazi Ahmet Banoğlu
Oktay Akbal
Orhan Duru
Orhan Erinç
Orhan Karaveli
Orhan Koloğlu
Peyami Safa
Reşat Nuri Güntekin
Sabahattin Ali
Sabiha Sertel
Sait Kesler
Sedat Simavi
Şemsettin Sami
Tarık Buğra
Teodor Kasap
Tevfik Fikret
Turgay Olcayto
Turhan Selçuk
Uğur Mumcu
Vasfiye Özkoçak
Velid Ebuzziya
Yaşar Kemal
Yirmisekiz Çelebizade Mehmed Said Paşa
Yunus Nadi
Zekeriya Sertel
Ziyaret ve Yararlanma Koşulları
* Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Müzesi herkese açıktır.
* Müzeye giriş ücretsizdir.
* Müzeye grup olarak (turist grubu veya okul öğrencileri) ziyaret için öncelikle Basın Müzesi Müdürlüğü’ne yazılı olarak müracaat edilmesi gerekmektedir.
Açılış ve Kapanış Saatleri
Müze Katı hafta içi her gün 14.00 – 17.00 saatleri arasında ziyaret edilebilir. Giriş ücretsizdir.
Kaynak: https://www.tgc.org.tr/