Bugün kuruluşunun 91’inci yıl dönümünü kutlayan THY, 20 Mayıs 1933’te Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı “Devlet Hava Yolları İşletmesi” olarak kuruldu. Kurulduğunda şirketin personel sayısı, 7 pilot, 8 makinist, 8 memur ve 1 telsizci olmak üzere toplam 24 kişiden oluşuyordu. Havayolu şirketinin o zamanki filosunda 2 adet 5 koltuklu King Bird, 2 adet 4 koltuklu Junkers F-13 ve 1 adet 10 koltuklu ATH-9 yer alıyor. Yeni uçak alımlarıyla 1936’da uçak sayısı 8’e, koltuk sayısı 64’e ulaştı. Devlet Hava Yolları İşletmesi, 1938’de Devlet Hava Yolları Umum Müdürlüğü adını alarak Ulaştırma Bakanlığı’na bağlandı.

THY ADINI 1953 YILINDA ALDI

THY’nin ilk yurt dışı seferi Ankara-İstanbul-Atina uçuşuyla 1947’de gerçekleştirirken, 1951 yılında Lefkoşa, Beyrut ve Kahire’ye uçuşlara başladı. Devlet Hava Yolları Umum Müdürlüğü, 6623 sayılı kanunla değiştirilerek 1953 yılında Türk Hava Yolları ismini aldı. Havayolu şirketi Atlantik Okyanusu’nu aşan ilk uçuşu 1961’de gerçekleşti. 1964’te Brüksel, Münih ve Tel Aviv, 1965’te Amsterdam, Belgrad ve Tebriz, 1967’de Zürih, Budapeşte ve Cenevre, 1969’da Köln,1971’de Düsseldorf ve Stuttgart, 1972’de Hannover ve Hamburg, 1973’te Kopenhag, Berlin ve Nürnberg seferlerini icra etmeye başladı. Şirket, 1983’te 50’nci yıl dönümüne ulaştığında 3 kıtada 4 bin 37 koltuk kapasiteli 30 uçakla 30 bin ton kargo ve 2,5 milyon yolcu taşıyordu. THY, 1985’te 4 adet Airbus A310’un filoya katılmasıyla Uzakdoğu ve okyanus aşırı seferlere başladı. 1994’te Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na bağlanan şirket, iktisadi devlet teşekkülü statüsüne geçti.

GÜNLÜK ORTALAMA 249 BİNİN ÜZERİNDE YOLCU TAŞINIYOR

Kuruluşunun 91’inci yılında Türk Hava Yolları, günlük ortalama 249 binin üzerinde yolcu taşıyor. Uçuşlarda her gün ortalama 2 bin 194 pilot ve 5 bin 466 kabin memuru görev alıyor. THY uçakları günlük ortalama 249 binin üzerinde yolcu ve ortalama 4 bin 761 ton kargo taşıyor. Şirket, stratejik planı kapsamında 2033’te uçak sayısını 813’e yükselterek, yıllık 171 milyon yolcu taşımayı hedefliyor. 2024 yılı itibariyle filosunda 455 uçak bulunan THY’de 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle pilot ve pilot adayı sayısı 6 bin 755, kabin memuru sayısı 14 bin 891, uçak bakım teknisyeni sayısı 57, yurtdışı personel sayısı 3 bin 463, yurt dışı personel sayısı 7 bin 912 olmak üzere 33 bin 138 kişi çalışıyor.

BOLAT: 100’ÜNCÜ YILDA BÜYÜK HEDEFLER BELİRLEDİK

Kuruluş yıl dönümü ile ilgili bir açıklama yapan Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Bolat, “91 yıl önce Devlet Hava Yolları İşletmesi olarak 5 uçaklık bir filo ile gökyüzü ile buluşan Ortaklığımız, bugün dünyanın en fazla ülkesine uçan havayolu ûnvanına sahip olarak; 450’yi aşkın uçaklık filosu ile, kıtaları, ülkeleri ve kültürleri birbirine bağlıyor. Bu başarılarla dolu hikâyenin kahramanları ise Ortaklığımızı ülkemizin gururu yapan, 91 yıl boyunca her koşulda, elinden gelen tüm çabayla çalışan Türk Hava Yolları ailesi. Son 20 yıl zarfında küresel bir oyuncu haline gelen, sergilediği başarılı performansla ülke ekonomisi ve istihdamına önemli katkılar sağlayan Ortaklığımızın, 2033 yılında kutlayacağımız 100’üncü kuruluş yıldönümü için büyük hedefler belirledik. Bayrak taşıyıcı olarak, eşsiz uçuş ağımız, modern filomuz ve güçlü finansal performansımızla milletimizi göklerde temsil görevimize şevkle devam ediyor, ülkemize ve sektörümüze olan katkımızı katlayacak stratejiler geliştiriyoruz. İnanıyoruz ki, Türk Hava Yolları ailesi olarak birbirimize ve markamıza inandığımız zaman yapamayacağımız bir şey, ulaşamayacağımız hiçbir hedef yok” dedi.

İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’yi taşıyan helikopter kaza yaptı.

Helikopterin enkazını AKINCI İHA buldu. Bölgeye çok sayıda arama kurtarma ekibi sevk edildi.

İRAN’DA 5 GÜNLÜK ULUSAL YAS İLANI

Kaza yapan helikopterde bulunan Reisi ve Dışişleri Bakanı hayatını kaybetti. Reisi’nin ölümünün ardından İran’da 5 günlük ulusal yas ilan edildi.

İran İslam Cumhuriyeti anayasası, cumhurbaşkanının hastalık, ölüm ya da parlamento tarafından azledilip görevden alınması gibi nedenlerle görevlerini yerine getiremediği durumlar için basit bir çözüm sunuyor.

Buna göre cumhurbaşkanı yardımcısı – bu durumda Muhammed Muhbir – ülke işlerini yürütmek; parlamento ve yargı başkanlarıyla birlikte en fazla 50 gün içinde yeni bir cumhurbaşkanı seçimini yapmakla yükümlü.

Bu da ancak İran’daki tüm devlet meselelerinde son söze sahip olan dini liderin onayıyla gerçekleşebiliyor.

Devlet medyasının Cumhurbaşkanı Reisi’nin öldüğünü doğrulamasıyla birlikte İran’daki rejim, böyle bir seçim düzenlemek için harekete geçecek. Halk arasında bu seçimin bir öncekinden daha fazla ilgi uyandırması muhtemel değil.

Geçen sefer, Reisi’nin karşısındaki tüm ciddi rakiplerin aday olması engellenmiş ve Reisi’nin en düşük seçmen sayısıyla (seçmenlerin yaklaşık yüzde 30’u) göreve gelmesinin önü açılmış, çoğunluk ise şaibeli bir seçim olarak gördükleri bu seçimi boykot etmişti.

KAZANIN NEDENİ BELLİ OLDU

İran Devlet Televizyonu, İran Cumhurbaşkanı Reisi’yi taşıyan helikopterin olumsuz hava koşulları nedeniyle kaza yaptığını duyurdu.

HÜKÜMET KURULU ACİL TOPLANDI

İran’da hükümet kurulu acil toplandı. Toplantı sonrası kurulun halka açıklama yapması bekleniyor.

ALİYEV İLE AÇILIŞ TÖRENİNE KATILMIŞTI

Tasnim konvoyda 3 helikopterin bulunduğunu ve bazı bakan ve yetkilileri taşıyan iki helikopterin güvenli bir şekilde varış noktalarına ulaştığını bildirdi.

John Godolphin Bennett’ın babası İstanbul’da görev yapmış bir İngiliz memuruydu. O da babasından yıllar sonra özel görevli bir subay olarak işgal altındaki İstanbul’a geldi. İyi Türkçe biliyordu, Beyazıt’taki Harbiye Nezareti’nde irtibat subayı olarak görev aldı. Suriye’deki komutanlık görevinden İstanbul’a dönen Mustafa Kemal Paşa’yı da ilk kez burada gördü. Daha sonra Mustafa Kemal, Samsun’a gitmek için vize istediğinde de bu talep Bennett’ın önüne geldi. Bennett, yıllar sonra yine ziyaret ettiği İstanbul’da gazeteci Nezih Uzel ile 2 Eylül 1972’de Üsküdar’daki Özbekler Tekkesi’nde buluştu. Buluşma yeri manidardı. Zira tekke, İstanbul işgal altındayken Anadolu’daki Kuvayımilliye’ye insan ve silah kaçıranların karargâhıydı.

35 BÜYÜK ADAM

İşgal döneminin kötü şöhretli subaylarından olan Bennett, o buluşmadan 53 yıl önce Mustafa Kemal ve arkadaşlarına verdiği vizeyi Türkçe olarak şöyle anlattı: “Selanik’ten ilk geldiğim zaman Beyazıt’ta, Harbiye Nezareti’nde, Beyazıt’ta irtibat zabiti muaviniydim. (…) (Mustafa Kemal’i) ilk Harbiye Nezareti’nde, Erkân-ı Harp Reisi’nin dairesinde tanıdım. İlk gördüğümde büyük bir adam gördüm ve anladım ki kuvvetli bir adamdır. Mayısın birinci (günü) zannederim ben orada kendisi ile tanıştım. O zaman bir Türk zabitin Boğaz’ı geçmesi için vize gerekirdi. Ben irtibat zabiti iken (vize için) müracaat ettiler. Padişah Vahideddin ona çok güveniyordu. Yalnız heyet büyük olduğu için üç-dört kişi yerine 35 kişi ve büyük zabitan, miralay, mirliva falan (Genelkurmay’dan) en mühimler gidiyordu. Sadece bir müfettişlik için bunu çok gördüm, şüphelendim. 35 kişi ve bunlar hep büyük adamlar. Bunun için bütün evrakı, dosyayı aldım (Şişli’deki) Harbiye Mektebi’ne gittim. Dedim ki, 3-4 kişi yerine 35 kişi gitmek ister, vizeyi verebilir miyim? Onlar telefon ettiler ve cevap geldi ki ‘Padişah buna itimat eder, siz veriniz.’

ÇOK HEYECANLIYDILAR

Ben derhal gittim, vizeleri imza ettim, teslim ettim. Anladım ki orada bir heyecan var. Fakat ben hiçbir şey söylemedim. Ben şimdi rahat, mesuliyet bana ait değildi. Fakat bizimkilerin anlamadığı bir şey vardı, hissettim. Çünkü ben bunları (gidenleri) tanımaya başladım ve gördüm ki en ileri gelen, en zeki zabitan seçilmiş yalnız bir müfettişlik için. Fakat tabii kimse o zaman oradaki milliyetçilerin bir ordu olabileceğine inanmazdı, hiç kimse… (Önce) o kadar acele etmek yok idi. Yunan’ın İzmir’i işgal (15 Mayıs 1919) haberi gelince bunlar derhal karar verdiler. Çünkü benim gördüğüm Harbiye Nezareti’ndeki hazırlık tamam değildi. Biz 35 vize verdiğimiz halde 19 kişi gitti. Hepsi hazır değildi. Fakat bu İzmir’in işgali sebebiyle acele gitmişler ve ‘Kim ki hazır değil, sonra gelsin’ denilmiş. Ben öyle anladım.”

‘BARIŞ DEĞİL SAVAŞ HEYETİ’

Bennett’ın röportajı daha sonra “Atatürk’e Nasıl Vize Verdim” adıyla kitaplaştı. Bennett, “Tanık, Bir Arayışın Hikâyesi” adlı kitabında da Atatürk’e ve arkadaşlarına verdiği vize için şunları yazıyor: “Vizeleri vermek hoşuma gitmedi. Listeyi merkez karargâhına götürüp talimat istemeye karar verdim. Bunun bir barış heyetinden ziyade savaş heyetine benzediğini söyledim. Yaklaşık 1.5 saat sonra çağrıldım, gidip vizeleri vermem söylendi: ‘Sultan, Mustafa Kemal Paşa’ya tamamen güvenmektedir’ dediler. Beş hafta sonra Mustafa Kemal, Sultan tarafından kanun kaçağı ilan edildi.”