Üç büyük piramitten her biri aslında geniş kapsamlı bir kompleksin parçası. Bu komplekslerde bir saray, tapınaklar, güneş teknelerinin tutulduğu hangarlar ve diğer binalar bulunuyor.Peki piramitleri kim, nasıl inşa etti? Hangi piramitte hangi hazineler yatıyor? İşte bildiklerimiz…GİZA PİRAMİTLERİNİ KİM İNŞA ETTİ?Giza’da bir piramit inşa eden ilk Mısır kralı, Firavun Keops’tu. Keops’un projesi MÖ 2550 yıllarında başladı.Büyük Keops Piramidi, yerden 147 metre yüksekliğiyle Giza’daki en büyük piramit. Piramidin şu anki yüksekliği biraz daha az çünkü dış cephesindeki yumuşak taş kaplamalar, aradan geçen yıllarda aşınıp yok oldu.Büyük Keops Piramidi her biri 2,5 ila 15 ton ağırlığındaki 2,3 milyon taş blokla inşa edildi.

Keops’un oğlu Kefren, MÖ 2520 yılı civarında Giza’daki ikinci piramidi inşa etti.Kefren’in nekropolü özellikle öne çıkıyor çünkü Sfenks de burada.Aslan gövdeli, firavun kafalı gizemli bir anıt olan Sfenks’in gövdesi 1800’lü yıllara kadar kumlara gömülüydü.Sadece kafası görünen Sfenks’in amacının Firavun’un mezarının koruyucusu olmak üzere inşa edilmiş olması mümkün. Ancak Sfenks’i Kefren’in yaptırdığına dair kesin bir kanıt bulunmuyor.Giza Piramitleri’nin üçüncüsü diğer ikisinden gözle görülür oranda daha küçük.64 metrelik yüksekliğiyle, diğerinin yarısı kadar bile olmayan üçüncü piramit, Kefren’in oğlu Mikerinos tarafından MÖ 2490 civarında inşa ettirildi.Bu piramidin karmaşık kompleksinde, birbirine uzun bir geçitle bağlı iki tapınak ile üç ayrı kraliçeye ait piramitler bulunuyor.Mikerinos’un odalarındaki buraya has süslemeler ile gömü odasındaki kubbeli tavan da bu piramidin dikkat çekici özellikleri. Ancak Firavun’un süslü lahit sandığı, 1838 yılında Cebelitarık yakınlarında denizde kayboldu.PİRAMİTLER NASIL İNŞA EDİLDİ?Antik Mısır döneminde, Giza’daki inşaatlarda kullanılan mühendislik teknikleri o kadar etkileyiciydi ki bugünün bilim insanları ve mühendisleri bile piramitlerin nasıl inşa edildiğini tam anlamıyla açıklayamıyor.Yine de piramitler inşa edenler ve inşaat sürecindeki siyasi ve toplumsal yapıya dair önemli ipuçları içeriyor.Piramitleri inşa eden işçiler, yakınlarda kurulan yaklaşık 70 bin metrekarelik bir geçici şehirde yaşayan Mısırlılardı.Arkeolojik kazılarda bu köydeki ekmek fırınlarının kalıntıları ve hayvan kemiklerinden oluşan yığınlar bulundu. Bu bulgular piramit inşaatlarında çalışan işçilerin iyi beslendiği şeklinde yorumlanıyor.Bölgede yapılan kazılar ayrıca toplumun oldukça organize bir yapıya ve kaynak zenginliğine sahip olduğunu gösterdi. Bu da merkezi otoritenin gücüne işaret ediyor.

Mısır’ın dört bir yanında bulunan arkeolojik alanlar ve antik papirüslerin üzerine yazılmış kayıtlar, denizcilerin Nil nehrini ve yapay su yollarından oluşan bir ağı kullanarak Giza Platosu’na malzeme taşıdığını gösterdi.Granitlerin Aswan’daki taşocaklarından, bakırdan yapılan kesme aletlerinin Sina Yarımadası’ndan, kerestenin Lübnan’dan geldiği biliniyor. İşçileri besleyen büyükbaş hayvanların kaynağı ise Nil Deltası’nın yakınlarındaki çiftlikler.Piramitlerin inşaatlarında çalışan işçilere yerli halkların yiyecek ve diğer ihtiyaçlar konusunda destek vermiş olması da yüksek ihtimal. Zira piramitlerin firavunların zenginliğini ve gücünü sembolize eden bu inşaatların bir nevi ulusal proje olarak görüldüğü tahmin ediliyor.Bilim insanları ve mühendisler halen piramitlerin nasıl inşa edildiğini tartışıyor.Genel kanı Mısırlıların binlerce kiloluk taş blokları, suyla ya da ıslak kille kayganlaştırılmış büyük rampaları kullanarak yükseğe çıkardığı yönünde.Bu rampaların karmaşık kızak, ip, tekerlek ve kaldıraç sistemlerinden oluştuğu tahmin ediliyor.Bazı araştırmalar dış taraftaki rampaların piramitlerin çevresini zikzak ya da spiral şeklinde sardığına işaret ediyor. Daha tartışmalı bazı teoriler ise iç tarafta da rampalar kullanıldığını öne sürüyor.Kısacası, piramitlerin inşaatındaki sırlar halen tam anlamıyla gün yüzüne çıkarılabilmiş değil. Gelişen görüntüleme teknolojilerinin blokların diziliminin iç kısmını gözler önüne sereceği ve Mısırlı işçilerin bu ebedi anıtları nasıl inşa ettiğini daha iyi anlamamızı sağlayacağı umuluyor.Piramitler, Antik Mısır’ı inşa etmekle kalmadı, korudu da… Giza sayesinde bugün çoktan tarihe gömülmüş bir kültürün ayrıntılarını gözlemleyebiliyoruz.Harvard Üniversitesi’nden Mısıroloji uzmanı Peter Der Manuelian, National Geographic’e yaptığı açıklamada, “Birçok insan piramitlerin olduğu bölgeyi, günümüz tabiriyle bir mezarlık olarak görüyor ama aslında bundan çok daha fazlası var” dedi ve ekledi:”Bu süslü lahitlerde Antik Mısır dönemindeki günlük hayatın her unsuruna dair harika sahneler var. Dolayısıyla piramitler sadece Mısırlıların nasıl öldüğünü değil aynı zamanda nasıl yaşadığını da bize anlatıyor.”Lahitlerdeki resimlerde, antik dönemdeki çiftçilerin tarlalarında çalışmaları, hayvanlarıyla ilgilenmeleri, balık ve kuş avına çıkmaları, marangozluk yaptıkları, kostümleri, dini ritüelleri ve ölülerini gömme pratiklerine dair ipuçları yer alıyor.Kitabeler ve metinler ise Mısır gramerini ve dilini anlamamıza yardımcı oluyor.Der Manuelian, “Firavunlar medeniyetine ilişkin araştırmak istediğiniz neredeyse her konuyu Giza’daki lahitlerin duvarlarında bulabilirsiniz” dedi.Bu benzersiz kaynakların birçoğu, Giza Projesi’yle kamuoyunun erişimine açılmış durumda. Projenin kapsamında dev bir fotoğraf koleksiyonu, planlar, çizimler, el yazmaları, nesne kayıtları ve dünyanın önde gelen kurumlarında bulunan keşif günlükleri yer alıyor.Giza Projesi’nin piramitlerle ve bölgeyle ilgili en büyük çevrimiçi arşiv olduğunu söylemek mümkün.Proje çalışmaları kapsamında, solmuş resimler ve kitabeler eski haline döndürülüyor, kaybolmuş ya da hasar görmüş eserler kurtarılıyor ve halka kapalı lahitlerin içi gün yüzüne çıkarılıyor.Piramitlerin sanal ortamda üç boyutlu bir biçimde yeniden inşa edildiği GIZA 3D uygulaması ise Mısır’a gidip yerinde görmek kadar olmasa da benzersiz bir tecrübe olarak nitelendiriliyor.Dünyanın herhangi bir yerindeki kullanıcılar, platonun dört bir yanında piramitleri, tapınakları ve hatta lahitleri, oturdukları yerden gezip görebiliyor.

Keops’un kızı Nefertiabet’in rölyefi
PİRAMİTLERLE İLGİLİ HÂLÂ BİLMEDİĞİMİZ DETAYLAR VAR MI?Giza Piramitleri halen pek çok sırra ev sahipliği yapıyor. Bilim insanlarının keşifleri, yeni soruları da beraberinde getiriyor.Mısır Eski Eserler Bakanlığı bünyesinde uluslararası bir ekibin hayata geçirdiği ScanPyramids projesi, 2015 yılından bu yana modern teknolojiyi kullanarak piramitlerin içini dışına çıkarıyor.Yüksek enerjili parçacık fiziğindeki ilerlemeler sayesinde, bilim insanları 4.500 yıldır gizli kalmış bazı boş alanları ortaya çıkarmayı başardı.Bu alanlardan birinin büyüklüğü neredeyse piramidin Büyük Galeri’sine denk. Kefren Piramidi’ne giden Kuzey Yüz Koridoru da bu sayede açığa çıkarıldı.Bu boşluklarda bir eşya olup olmadığı belli değil ancak uzmanların çoğu bu alanların ritüellerde bir önemi olmadığını düşünüyor.Yaygın kanı, bu alanların ağırlığı daha dengeli dağıtıp piramitlerin zaman karşısındaki dayanıklılığını artırmak amacıyla boş bırakıldığı yönünde.National Geographic’in “The Pyramids at Giza were built to endure an eternity—but how?” başlıklı haberinden derlenmiştir.

Enzo FerrariAlev alev yanan kırmızı rengiyle trafikteyken bir anda yanımızda beliren bir Ferrari’ye dönüp bakmamak mümkün değil! Otomobillerden hiç anlamasak bile motorun o kendine has sesine ve vaat ettiği lüksün o güzel hayaline karşı koyamıyoruz. Cuma günü vizyona giren, Michael Mann’in yönettiği ve Adam Driver’ın Enzo Ferrari’yi canlandırdığı ‘Ferrari’ adlı film vesilesiyle işte bu arzu nesnesinin ve yaratıcısının geçmişine doğru bir yolculuğa çıkıyoruz. Yapımda Ferrari’nin ilk eşi ve oğlu Alfredo Dino’nun annesi Laura Dominica Garello’yu Penélope Cruz canlandırıyor. Ferrari şirketi, eşi Laura ile birlikte kuruyor. Metresi ve oğlu Piero’nun annesi Lina Lardi rolündeyse Shailene Woodley var.‘Ferrari’ filmi 1957’de İtalya’da düzenlenen Mille Miglia isimli otomobil yarışına odaklanıyor ama biz Enzo Ferrari’den bahsedeceğiz…‘Zıplayan At’ efsanesi18 Şubat 1898’de İtalya’nın Modena şehrinde yoğun kar yağışı vardı. Bu yüzden Alfredo Ferrari ikinci oğlu Enzo Alselmo’nun doğumunu kaydettirmek için iki gün beklemek zorunda kaldı. Minik Enzo, babası, annesi Adalgisa Bisbini ve evin ilk çocuğu Alfredo Dino bugün müze haline getirilen evlerinde (Enzo Ferrari Müzesi) yaşıyordu.
Internet Movie Database (IMDB) sitesinde yayımlanan biyografisine göre Enzo henüz 10 yaşındayken babası ve abisiyle birlikte Bologna şehrine otomobil yarışı izlemeye gidiyordu. Yarış tutkusu da böyle başladı. Bu aşk “Yarışmak, insanın her şeyini çekinmeden, tereddüt etmeden feda etmesi gereken büyük bir çılgınlıktır” diyecek kadar da büyüdü.1916’da abisi ve babası1. Dünya Savaşı nedeniyle orduya alındı. Fakat trajik bir şekilde her ikisi de İspanyol gribine yakalanıp hayatını kaybetti. Ferrari de askere gitti ama o da hastalanınca ordudan terhis edildi. İyileştikten sonra Torino’daki FIAT şirketine iş için başvuran Enzo Ferrari ret cevabı alınca Costruzioni Meccaniche Nazionali (CMN) isimli bir firmada test sürüşleri yapmaya başladı. 1920’de de Alfa Romeo ile yolu kesişti. Genç Ferrari 1923 yılında Ravenna şehrindeki Sivocci Pisti yarışını kazandı. Bu zafer vesilesiyle İtalya’nın 1. Dünya Savaşı kahramanı, efsanevi pilot Kont Francesco Baracca’nın ailesiyle tanıştı. Aile şans getirmesi için oğullarının arması olan ‘Zıplayan At’ı (prancing horse), otomobillerinde kullanması için Ferrari’ye hediye etti. Bu amblem zamanla Ferrari markasının prestijini temsil eder hale geldi. Peki, şans getirdi mi? Öyle olduğunu söyleyebiliriz. Ferrari aynı yıl Laura Dominica Garello ile evlendi.1929 yılında Enzo Ferrari sportif başarılarından dolayı şövalye ilan edildi ve kendisine ‘Komutan’ unvanı verildi. Filmde çevresindekilerin ona sürekli bu anlama gelen ‘Commendatore’ diye hitap etmesi bundan. 1932 yılında ilk oğlu Alfredo Dino doğduğunda Ferrari yarış pilotluğu kariyerini kalıcı olarak bıraktı. Birkaç yıl sonra da Alfa Romeo’dan ayrıldı. 1939’da Ferrari markasının atası olacak Auto Avio Costruzioni adlı şirketi kurdu. 2. Dünya Savaşı sırasında fabrikası bombalandığı için markanın merkezini Maranello şehrine taşıdı.

Küçük oğlu Piero

Ölen oğlu Dino

Savaştan sonra artık Enzo Ferrari ‘Kırmızılar’ olarak bilinen rüya otomobilleri yaratmaya hazırdı. Yıl 1947 olduğunda kendi adını taşıyan ilk spor arabayı tasarladı. Ferrari kısa süre içinde zirveye koşan bir marka oldu. Fakat oğlu Dino’nun 1956’da kas distrofisi hastalığı nedeniyle (24 yaşındaydı) hayatını kaybetmesi ve yarışlarda sürücülerin başına gelen trajik kazalar yüzünden, kişisel hayatında çok zorlandığı bir dönem yaşadı. Dino’nun ölümünden sonra küçük oğlu Piero’yu başlıca mirasçılarından biri yaptı. Fakat Piero, Enzo’nun ayrı yaşadığı eşi Laura’nın 1978’deki ölümüne kadar Ferrari ailesinin bir üyesi olarak kabul edilemedi. Ferrari 1969’da yaşadığı mali sorunlar nedeniyle şirketin yüzde 50’sini Fiat’a satmak zorunda kaldı. 1971 yılına kadar genel müdür olarak görevine devam etti. 14 Ağustos 1988’de 90 yaşındayken arkasında büyük bir marka bırakarak hayata veda etti.De Niro ve Al Pacino’ya benzetiliyorABD’li aktör Adam Driver, Enzo Ferrari’yi filmde başarıyla canlandırıyor. Driver ‘Yıldız Savaşları’ (Star Wars) ayrıca Oscar’a aday olduğu ‘Karanlıkla Karşı Karşıya’ (BlacKkKlansman, 2018) ve ‘Evlilik Hikâyesi’ (Marriage Story, 2019) filmleriyle tanınıyor. Filmin yönetmeni Michael Mann, Entertainment Weekly dergisine verdiği röportajda Driver için “Onu De Niro ve Pacino ile karşılaştırmak yerinde olur” dedi.‘Beğenirseniz yaparız’GQ dergisindeki bir habere göre Ferrari iyi bir halkla ilişkiler uzmanıydı ve her yeni yol aracı için alıcılara danışırdı: “Müstakbel müşterilere ‘Bu arabayı beğenirseniz yaparız. Beğenmezseniz yapmayız’ derdi. Eğer müşteri kadınsa, bu daha da gösterişli olurdu. Konu kadınlara geldiğinde Enzo bir gurmeydi.” Çapkınlık konusunda da hatırı sayılır bir şöhrete sahipti.’Kumandan’ın ağzından… “Gerçek şu ki, sadece A noktasından B noktasına gitmek için araba kullanmıyorum. Arabanın tepkilerini hissetmekten, onun bir parçası olmaktan keyif alıyorum.”
“Bana tamamen benzediğini düşündüğüm bir erkekle hiç tanışmadığım doğru ama bunun tek nedeni hatalarımın çok büyük olması.”
“Bir erkek bir kadına onu sevdiğini söylediğinde sadece onu arzuladığını ifade etmiş olur. Bu dünyadaki tek tam sevgi, bir babanın oğluna duyduğu sevgidir.”
“Kişi sürekli çalışmaya devam etmelidir, aksi takdirde ölümü düşünür.”